Soms zegt iemand in mijn praktijk het heel simpel: “Ik doe zó mijn best… en toch voelt mijn buik nooit echt rustig.”
Niet dramatisch bedoeld, meer als een soort stille teleurstelling. Alsof het lichaam een eigen plan trekt. Vaak is er al van alles geprobeerd: glutenvrij, minder suiker, probiotica, weer iets nieuws. En ondertussen blijft die onderstroom: een opgeblazen gevoel, boeren, onrust, wisselende ontlasting, of dat typische “na het eten ben ik op”.
In de Chinese geneeskunde (TCM) beginnen we dan niet met één label, maar met een vraag: wat probeert jouw systeem te vertellen? En opvallend vaak komen we uit bij hetzelfde hoofdstuk: het midden.
In de Chinese Geneeskunde wordt dat midden het fundament van alles genoemd. De “maag-qi” is de basis van ons leven, we halen onze energie uit eten en drinken de hele keten van opbouw (qi, bloed, weerstand) begint bij de verwerking.
Het midden: Milt en Maag
TCM heeft het over de Maag en de Milt. Niet als anatomische onderdelen, maar als functies.
De Maag is als de “ontvangstruimte”: die neemt voedsel aan en zet het proces in gang. De Milt is als de “verdeelcentrale”: die haalt eruit wat bruikbaar is en brengt dat naar waar het nodig is. In hetzelfde boek staat het mooi beeldend: nadat eten en drinken binnenkomen, “drijft” de essentie omhoog richting de Milt.
Wanneer dit midden soepel draait, merk je dat niet omdat je ineens extatisch wordt—maar omdat je lijf níét in de weg zit. Je hebt een stabielere energie, je hoofd voelt helderder, je buik doet gewoon mee
Het heldere omhoog, het troebele omlaag
Een klassiek TCM-principe is: het heldere hoort omhoog, het troebele omlaag. Die twee bewegingen hebben elkaar nodig: als het heldere niet goed omhoog komt, zakt het troebele ook minder goed naar beneden—en andersom.
Dat klinkt misschien abstract, maar in het dagelijks leven is het vaak heel concreet.
Als “het heldere” niet lekker omhoog komt, hoor ik mensen dingen zeggen als: “Na het eten wordt mijn hoofd wat mistig.” Of: “Ik ben ineens zó moe.”
En als “het troebele” niet goed zakt, dan zie je juist sneller: opgeblazen gevoel, misselijkheid, reflux, een buik die niet wil doorstromen.
Waarom je soms moe en suf wordt na het eten
Er is een term uit diezelfde traditie die ik opvallend vaak terug hoor: food languor—loomheid en slaperigheid na het eten, zelfs wanneer iemand best veel eet.
TCM vertaalt dat vaak naar een patroon waarin de Milt niet genoeg “spijsverteringskracht” heeft (Milt Qi deficiëntie) en er tegelijk een soort zwaarheid ontstaat (Damp: denk aan ‘mist’/‘plakkerigheid’). Interessant is dat je tegelijk een “hete” Maag kunt hebben terwijl de Milt juist zwakker en vochtiger is—een combinatie die in de westerse leefstijl best vaak voorkomt.
Dat verklaart waarom iemand én cravings kan hebben (snelle honger, onrust in de maag) én toch zwaar, moe of opgeblazen kan zijn.
Niet alleen wát je eet, maar ook hoe je leeft
Onregelmatigheid in je dieet (onregelmatige tijden, teveel extremen, structureel over je grens) kan de Maag ontregelen. Met klachten die breder zijn dan alleen de buik—zoals kortademigheid, minder “essence spirit” (lees: fut/mentale glans) en het sneller ontstaan van interne hitte.
In de praktijk zie ik vaak dat bij mensen die in warme periodes veel koud drinken, koude voeding en veel rauw eten de Milt is verzwakt en dit draagt bij aan interne “damp”.
Niet omdat rauw “slecht” is, maar omdat sommige buiken die belasting niet goed verwerken—zeker niet als stress, slaaptekort of haast al meespelen. Slaap jij slecht, kijk dan even op mijn pagina over slaapproblemen.
En dan is er nog stress: de Lever die op de buik drukt
In TCM hoort stress vaak bij Lever Qi stagnatie (spanning/‘vastzitten’). Dat zie je wanneer klachten opvlammen rond deadlines, conflict, perfectionisme of langdurig “aan staan”. Dan is het alsof je buik geen ruimte heeft. Soms met krampen en winderigheid, soms juist met reflux of wisselende ontlasting.
Dat is ook de reden dat acupunctuur bij spijsvertering vaak niet alleen gericht is op de spijsverteringsklachten, maar óók een manier om het zenuwstelsel te helpen schakelen. Niet als magie—maar als ondersteuning van herstel en regulatie.
Veel buikklachten blijken uiteindelijk terug te voeren op aanhoudende spanning, waarvoor ik in mijn praktijk acupunctuur bij stress en burn-out in Middelburg inzet als onderdeel van een bredere aanpak.
Wat ik dan doe in een intake (en wat je kunt verwachten)
Tijdens een intake kijken we rustig naar jouw patroon. Niet alleen naar de klacht, maar naar de context: wanneer speelt het, wat doet stress, hoe is je slaap, wat gebeurt er na het eten, hoe voelt je energie door de dag. Ik kijk ook naar tong en pols (TCM-diagnostiek).
Acupunctuur kan vervolgens helpen om het midden te reguleren: de Maag te laten “dalen”, de Milt te ondersteunen in verwerken en verdelen, en stress-gebonden spanning in het systeem te verzachten. Chinese kruiden kunnen soms aanvullend worden ingezet, maar alleen als het past bij jouw patroon en situatie.
Een belangrijke nuance uit het boek vind ik hierbij leerzaam: te hard “koelen” of agressief afvoeren met bitter-koude middelen kan het midden juist beschadigen als het al kwetsbaar is. Het benadrukt voorzichtigheid met aanpakken die de spijsvertering verder uitputten.
Kleine veranderingen die vaak groot voelen (zonder streng regime)
Als je buik gevoelig is, win je meestal niet met nóg meer controle. Je wint met een paar zachte, herhaalbare signalen aan je lijf: “het is veilig om te verteren”.
Dat kan al beginnen met hoe je de dag start: iets warms, iets eenvoudigs, iets dat niet meteen een sprint vraagt. Of met de manier waarop je eet: net iets rustiger, net iets beter kauwen, net iets minder multitasken. En heel eerlijk: een korte wandeling na het eten is vaak verrassend effectief—niet omdat het een wondermiddel is, maar omdat het je systeem helpt door te bewegen.
En als je herkent dat koud en rauw je klachten verergeren, kun je dat tijdelijk verminderen. Niet voor altijd. Gewoon als experiment van twee weken, zodat je buik zelf feedback kan geven.
Loop je al langer rond met buikklachten, reflux of wisselende ontlasting? Plan een intake, dan brengen we structuur aan: wat is de tak (klacht), wat is de wortel (patroon), en wat kun je nu al doen. Ik behandel mensen uit heel Zeeland.