Waarom piekeren vaak begint wanneer het eindelijk stil wordt
De man uit deze casus was begin veertig en werkte in een functie met veel verantwoordelijkheid. Hij was iemand die gewend was om problemen op te lossen en vooruit te denken. Collega’s kwamen vaak bij hem wanneer er beslissingen genomen moesten worden of wanneer iets snel geregeld moest worden.
Overdag leek dat goed te gaan.
Hij functioneerde goed op zijn werk, hield overzicht en kon veel tegelijk aan. Maar aan het einde van de dag merkte hij dat zijn hoofd nog steeds in dezelfde versnelling stond.
Wanneer hij ’s avonds thuis kwam probeerde hij tot rust te komen, maar zijn gedachten bleven doorgaan. Soms pakte hij nog zijn laptop om iets af te maken. Andere avonden zat hij op zijn telefoon terwijl hij eigenlijk moe was.
Pas wanneer hij naar bed ging merkte hij hoe actief zijn hoofd eigenlijk nog was.
Gedachten over werk, gesprekken van die dag of dingen die nog opgelost moesten worden bleven rondgaan. Soms waren het concrete zorgen, soms meer een gevoel van onrust dat moeilijk te stoppen was.
Zijn lichaam was moe, maar zijn hoofd bleef werken.
Zijn persoonlijke omstandigheden
Toen we verder spraken over zijn situatie werd duidelijk dat de klachten niet uit het niets waren ontstaan.
De maanden daarvoor waren intens geweest. Op zijn werk was de druk toegenomen en er lag steeds meer verantwoordelijkheid bij hem. Tegelijk speelde er thuis ook het nodige. Zijn partner zat in een moeilijke periode en hij probeerde daar zoveel mogelijk steun te geven.
Hij was iemand die graag sterk bleef voor anderen.
Maar daardoor bleef er weinig ruimte over voor zijn eigen herstel.
Overdag ging hij door, maar zijn lichaam leek de spanning ergens op te slaan. Pas wanneer het stil werd, ’s avonds of ’s nachts, kwam die spanning naar boven.
Dat is een patroon dat veel mensen herkennen.
Wanneer het lichaam lange tijd onder druk staat, kan het moeilijk worden om ’s avonds ineens te ontspannen.
Wat er vanuit TCM speelde
Binnen de Chinese geneeskunde wordt slaap sterk verbonden met de Shen, de geest.
Wanneer de Shen rustig is kan iemand gemakkelijk in slaap vallen en diep slapen. Maar wanneer het systeem onder druk staat kan die rust verstoord raken.
In deze casus leek er een combinatie van patronen aanwezig te zijn.
Langdurige mentale spanning had ervoor gezorgd dat de energie van de Lever minder vrij kon bewegen. Dit wordt Lever Qi stagnatie genoemd. Wanneer deze energie vastloopt kan dat zich uiten in een vol hoofd, piekeren en moeite om gedachten los te laten.
Maar daarnaast kan langdurige stress ook het Hart verzwakken.
In de Chinese geneeskunde wordt het Hart gezien als de plek waar de Shen, de geest, wordt gehuisvest. Wanneer het Hart onvoldoende wordt ondersteund kan de geest minder goed tot rust komen.
Dat kan op verschillende manieren gebeuren.
Bij Hart Qi leegte heeft het systeem minder energie om de geest stabiel te houden. Mensen voelen zich dan vaak sneller moe en slapen lichter.
Bij Hart Bloed leegte ontbreekt de voeding voor de Shen. De geest heeft als het ware geen stevige basis om op te rusten. Dat kan zich uiten in piekeren, een druk hoofd en moeite met inslapen.
Soms ontstaat er ook een vorm van Hart Yin leegte. In dat geval ontbreekt de rustgevende en koelende kant van het systeem. Mensen kunnen zich innerlijk onrustig voelen en merken dat hun gedachten ’s nachts blijven draaien.
Bij deze cliënt leek een combinatie van deze patronen aanwezig te zijn: spanning die de energie liet vastlopen en tegelijk een systeem dat te weinig rust en voeding had om de geest echt te kalmeren.
Dat verklaarde waarom zijn lichaam moe was, maar zijn hoofd toch bleef doorgaan.
Wat er tijdens de behandelingen gebeurde
Tijdens de eerste behandelingen lag de nadruk op het kalmeren van het systeem.
Wanneer iemand langere tijd slecht slaapt, blijft het lichaam vaak in een staat van lichte alertheid. Het zenuwstelsel heeft als het ware moeite om de overgang naar rust te maken.
Er werden punten gebruikt die helpen om de Lever-energie weer vrij te laten bewegen en tegelijkertijd het Hart en de Shen te kalmeren.
Tijdens de eerste behandeling merkte hij al dat zijn lichaam anders reageerde dan hij gewend was. Terwijl hij op de behandeltafel lag voelde hij zijn schouders langzaam zakken en werd zijn ademhaling rustiger.
Na afloop vertelde hij dat zijn hoofd lichter aanvoelde.
In de behandelingen daarna werd ook aandacht besteed aan het voeden van het systeem, zodat het Hart weer meer stabiliteit kon geven aan de geest.
Dat gebeurde met punten die het Bloed en Yin ondersteunen en het lichaam helpen herstellen van langdurige spanning.
Wat hij begon te merken
Na een paar behandelingen merkte hij dat het inslapen minder lang duurde.
Zijn hoofd werd nog wel actief wanneer hij naar bed ging, maar de gedachten voelden minder dwingend. Het lukte hem beter om ze los te laten.
Ook werd hij ’s nachts minder vaak wakker.
Wat hem zelf misschien nog het meest opviel, was dat hij overdag rustiger reageerde op stressvolle situaties. Zijn lichaam leek minder snel in dezelfde staat van spanning te schieten.
Langzaam kwam er weer meer rust in zijn systeem.
Wat deze casus laat zien
Slaapproblemen ontstaan zelden alleen in de nacht.
Vaak bouwen ze zich op gedurende de dag.
Wanneer iemand lange tijd onder druk staat en weinig ruimte heeft om spanning los te laten, kan het lichaam moeite krijgen om tot rust te komen.
Vanuit de Chinese geneeskunde kijken we daarom niet alleen naar de slaap zelf, maar naar het hele patroon van spanning, energie en herstel in het lichaam.
Door zowel de spanning te verminderen als het systeem weer te voeden en te kalmeren, kan de geest langzaam weer rust vinden.
Herken je jezelf in dit verhaal?
Misschien herken je het gevoel dat je lichaam moe is, maar dat je hoofd blijft doorgaan wanneer je probeert te slapen.
Veel mensen merken dat piekeren en slecht slapen samenhangen met stress en langdurige mentale druk.
Meer over dit soort klachten lees je ook op de pagina’s over slaap en piekeren, burn-out en stress en pijn en spanning.
Mensen uit heel Zeeland met deze klachten komen vaak naar mijn praktijk voor acupunctuur.